Premier Tusk na Westerplatte: „Nie może powtórzyć się Monachium”. Polska wzywa Zachód do solidarności z Ukrainą
87. rocznica wybuchu II wojny światowej – Polska pamięta
Dokładnie 1 września 1939 roku o godzinie 4:45 niemiecki pancernik „Schleswig-Holstein” otworzył ogień w kierunku Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte. Ten moment uznawany jest za symboliczny początek II wojny światowej – najkrwawszego konfliktu w dziejach ludzkości, który pochłonął około 80 milionów ofiar, w tym 6 milionów obywateli polskich.
W niedzielę, 1 września 2026 roku, na półwyspie Westerplatte odbyły się centralne uroczystości rocznicowe. Wzięli w nich udział przedstawiciele najwyższych władz państwowych, weterani, harcerze oraz mieszkańcy regionu. Premier Donald Tusk, który przybył na uroczystości, złożył wieniec pod Pomnikiem Obrońców Wybrzeża i wygłosił przemówienie, w którym odniósł się zarówno do historii, jak i do współczesnych zagrożeń.
Obchody na Westerplatte co roku gromadzą tysiące Polaków, którzy oddają hołd ofiarom wojny i przypominają o odpowiedzialności za jej wybuch. Symbolika tego miejsca – gdzie garstka żołnierzy przez siedem dni stawiała opór przeważającym siłom wroga – pozostaje jednym z najważniejszych elementów polskiej pamięci narodowej.
Twarde słowa premiera: „Nie może powtórzyć się Monachium”
Premier Donald Tusk w swoim wystąpieniu nawiązał bezpośrednio do wydarzeń sprzed 87 lat, ale równie mocno odniósł się do współczesnej sytuacji geopolitycznej. – Dzisiaj głośno z Westerplatte krzyczymy do całego wolnego świata: bądźcie solidarni! Musimy dzisiaj pomóc przetrwać Ukrainie. Nie możemy powtórzyć tamtych błędów. Nie może się powtórzyć Monachium. Nie może powtórzyć się ta upiorna, bezradna, bezsilna polityka ustępowania złu – mówił szef rządu.
„Dzisiaj głośno z Westerplatte krzyczymy do całego wolnego świata: bądźcie solidarni! Musimy dzisiaj pomóc przetrwać Ukrainie. Nie możemy powtórzyć tamtych błędów. Nie może się powtórzyć Monachium. Nie może powtórzyć się ta upiorna, bezradna, bezsilna polityka ustępowania złu”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Premier przypomniał, że przed wybuchem II wojny światowej świat bagatelizował zagrożenie, powtarzając: „to tylko Czechy”, „nie będziemy umierać za Gdańsk”. Ta polityka ustępstw doprowadziła do katastrofy. – Jeśli my dzisiaj powiemy „to tylko Ukraina”, to ktoś za kilka miesięcy, za rok, za dwa powie znowu „to tylko Polska” – ostrzegał Tusk.
„Jeśli my dzisiaj powiemy „to tylko Ukraina”, to ktoś za kilka miesięcy, za rok, za dwa powie znowu „to tylko Polska”. Dzisiaj musimy polegać na własnej sile i na realnych sojuszach, nie na zaklęciach, nie na mitach, ale na prawdziwej sile państwa polskiego, prawdziwej sile, odporności i solidarności sojuszu, w którym Polska odgrywa tak istotną rolę”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Szef rządu podkreślił również, że odpowiedzialność za koszmar II wojny światowej ponoszą hitlerowskie Niemcy oraz sowiecka Rosja. – Tu nie ma żadnych dwuznaczności. To było, jest i będzie oczywiste dla każdego przyzwoitego człowieka – dodał.
Westerplatte jako przestroga: bohaterstwo nie zastąpi siły państwa
Premier Tusk przypomniał, że załoga Wojskowej Składnicy Tranzytowej przed wybuchem wojny liczyła około 20 razy mniej żołnierzy niż siły niemieckie, które przystąpiły do ataku. Mimo to obrońcy Westerplatte przez siedem dni stawiali opór, stając się symbolem polskiego bohaterstwa. Jednak – jak zaznaczył premier – nawet większa liczba obrońców nie dałaby Polsce szans na zwycięstwo, ponieważ świat pozwolił Hitlerowi na bezkarną agresję.
– Dzisiaj naszym zadaniem jest przede wszystkim wyciągnąć lekcję, wyciągnąć mądre wnioski, tak, aby nie musieć nigdy więcej polegać na bohaterstwie żołnierzy osamotnionych, na bohaterstwie tych, którzy czekali na reakcję sojuszników – mówił Tusk. Historia Westerplatte przypomina, że bohaterstwo żołnierzy jest bezcenne, ale nie może zastępować siły państwa i solidarności sojuszników.
- 87 lat temu wybuchła II wojna światowa – 1 września 1939 roku
- Około 80 milionów ofiar konfliktu na całym świecie
- 6 milionów obywateli polskich straciło życie podczas wojny
- Załoga Westerplatte była około 20 razy mniejsza niż siły niemieckie
Premier podkreślił, że obecnie Polska polega na własnej sile i realnych sojuszach, w których odgrywa ważną rolę. – Nigdy więcej nie może powtórzyć się sytuacja, w której bezpieczeństwo Polski zależy wyłącznie od bohaterstwa osamotnionych żołnierzy – dodał.
Wojna za wschodnią granicą – lekcja dla całego wolnego świata
Premier Tusk zwrócił uwagę, że 87 lat po wybuchu II wojny światowej ponownie trwa wojna, tym razem za polską granicą. Tysiące ludzi, w tym dzieci, giną pod bombami w Ukrainie. Dlatego – jak mówił – doświadczenia przeszłości muszą być przestrogą dla całego wolnego świata.
– Z ponurej lekcji II wojny światowej musimy wyciągnąć wniosek o solidarności, jedności zarówno narodu polskiego, jak i całego wolnego świata – Europy i Ameryki, Sojuszu Północnoatlantyckiego. To nie może być sojusz na papierze – apelował premier.
Najbliższe miesiące mogą być kluczowe nie tylko dla niepodległości Ukrainy, ale również dla bezpieczeństwa Polski i całego wolnego świata. Już teraz Polska jest ofiarą prowokacji i aktów dywersji. Podobne agresywne działania dotknęły Finlandię, Łotwę, Litwę, Estonię, Rumunię, Danię, a ostatnio także Niemcy. – Za chwilę się dowiemy, że to rosyjskie służby zorganizowały prowokację dronową w Lipsku – mówił Tusk.
„Mając w pamięci 80 mln ofiar II wojny światowej, w tym 6 mln obywateli Polski, dziś głośno z Westerplatte krzyczymy do całego świata: bądźcie solidarni! Musimy pomóc Ukrainie przetrwać. Nie możemy powtórzyć tamtych błędów. Nie może powtórzyć się Monachium, nie może powtórzyć się polityka ustępowania złu”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Premier zaznaczył, że słowa „za dużo słów, za mało czynów” słyszy wielokrotnie od tych, którzy dzisiaj cierpią wskutek agresywnej postawy sąsiadów i wojny. To pokazuje, jak ważna jest dziś solidarność i wspólna odpowiedź państw europejskich na zagrożenia dla europejskiego i światowego bezpieczeństwa.
Co to oznacza dla mieszkańców Oświęcimia i regionu?
Dla mieszkańców Oświęcimia i okolic, którzy żyją w cieniu historii – zarówno II wojny światowej, jak i byłego obozu Auschwitz-Birkenau – słowa premiera o solidarności i pamięci mają szczególne znaczenie. To właśnie w tym regionie znajduje się jedno z najważniejszych miejsc pamięci na świecie, które co roku odwiedzają miliony ludzi z całego globu.
W kontekście bezpieczeństwa, mieszkańcy Oświęcimia podobnie jak inni Polacy obserwują wzmożone działania wojskowe w regionie, w tym obecność żołnierzy NATO i amerykańskich sojuszników na lotnisku w Balicach, oddalonym o około 35 kilometrów od miasta. W ostatnich miesiącach w okolicach Oświęcimia odbywały się ćwiczenia wojskowe, a lokalne samorządy przygotowują się do ewentualnych sytuacji kryzysowych.
Premier Tusk podkreślił, że Polska nigdy więcej nie może znaleźć się w sytuacji, w której będzie osamotniona. Dla mieszkańców Oświęcimia oznacza to również oczekiwanie na konkretne decyzje wzmacniające obronność kraju – od modernizacji armii, przez budowę systemów przeciwlotniczych, po zabezpieczenie infrastruktury krytycznej. To także apel o to, by pamięć o ofiarach wojny przekładała się na realne działania na rzecz pokoju i bezpieczeństwa w Europie.