Andrzej Patrycy Nidecki

filolog i humanista
27.11.1522 02.01.1587 Oświęcim

Biografia

Urodzony w Oświęcimiu w 1522 roku Andrzej Patrycy Nidecki pochodził ze zubożałej szlachty. Był synem obywatela oświęcimskiego i właściciela kamienicy, a matka z domu Pawłowska była krewną biskupa Stanisława Pavlovskiego. Początkowo posługiwał się tylko imieniem Andreas, później przydomkiem Patricius. W młodości kształcił się w Oświęcimiu, a następnie w Krakowie i Padwie, gdzie studiował filologię i starożytność.

Po powrocie do Polski związał się z dworem biskupa Andrzeja Zebrzydowskiego jako sekretarz i doradca literacki. Był redaktorem listów na zlecenie Zebrzydowskiego (1550–1553) i autorem kilku broszur, które ukazały się pod nazwiskiem Zebrzydowskiego. W Padwie nawiązał bliskie relacje z Janem Kochanowskim, a po powrocie zajął się wydawaniem i redakcją dzieł Cycerona. Dzięki poparciu mecenasa Zebrzydowskiego zyskał dostęp do kancelarii królewskiej.

W latach 1560–1563 prowadził prace filologiczne i edytorskie, a od 1563 roku zajmował się sprawami pruskimi w kancelarii królewskiej. Dzięki kontaktom z Hozjuszem i innymi wpływowymi osobami zyskał stabilną pozycję na dworze Zygmunta Augusta, Anny Jagiellonki i Stefana Batorego. W 1570 roku osiadł w Warszawie i prowadził sprawy włoskie związane z barską sukcesją oraz dyplomatyczne kontakty z Rzymem, Neapolem i Madrytem.

W 1576 roku otrzymał kustodię warszawską, a w 1579 objął kanonię krakowską. Był również autorem i wydawcą tekstów cyceroniańskich oraz współtwórcą licznych prac teologicznych, w tym Parallela Ecclesiae Catholicae cum haereticorum Synagogis (1576). Po święceniach kapłańskich (1573) stał się gorącym apologetą Kościoła katolickiego. W 1585 został biskupem wendeńskim, a zmarł 2 stycznia 1587 roku na zamku w Wolmarze. Został pochowany w kościele św. Jana w Wenden.

Po śmierci pozostawił zapis w testamencie o fundacjach dla Oświęcimia i młodzieży z miasta, a także tablice pamiątkowe oraz obszerny materiał listów i korespondencji.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Wydanie Fragmentorum M. T. Ciceronis (1561) oraz jego rozszerzonej edycji Fragmentorum M. Tullii Ciceronis (1566–1569/1570).
Publikacja Parallela Ecclesiae Catholicae cum haereticorum Synagogis (1576) oraz De ecclesia vera et falsa libri V (1583–1584).
Pełnienie urzędów kościelnych i dworskich: kanonik kruszwicki, archidiakon wileński, kustodia warszawska; kanon krakowski; doradca królów Zygmunta Augusta, Anny Jagiellonki i Stefana Batorego.
Komentarze i opracowania dotyczące tumultu Gedanensi (1577) oraz wpływowy udział w kształtowaniu polityki pruskiej i gdańskiej.

Ciekawostki

Bliski kontakt z Janem Kochanowskim; poeta zapisał mu łacińskie pochwały w swoich dziełach.
Dworska i naukowa kariera Nideckiego ściśle splatała się z padwaską fazą życia i korespondencją z czołowymi humanistami Europy.

Udostępnij