Henryk Waniek
Biografia
Henryk Waniek urodził się 4 marca 1942 w Oświęcimiu. W wieku trzech lat przeprowadził się z rodziną do Katowic i tam dorastał. Po ukończeniu Szkoły Podstawowej nr 4 w Katowicach kontynuował naukę w Liceum Ogólnokształcącym im. Mikołaja Kopernika (1955–1957) oraz w Państwowym Liceum Sztuk Plastowych w Katowicach, gdzie w 1962 zdał maturę. Następnie pracował w Domu Książki w Katowicach, a w 1964 rozpoczął studia na Wydziale Grafiki ASP w Krakowie, Oddział w Katowicach.
W latach 1965–1966 był hospitantem na Wydziale Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego. W tym okresie zaangażowany był również w działalność studenckiego kina Kino-oko, którego prezesem został w 1966.
Na studiach zetknął się z malarzami o orientacji fantastyczno‑magicznej, Barbarą i Henrykiem Ziembickimi. Przystąpił także do utworzonej w 1967 grupy Oneiron zwanej też Ligą Spostrzeżeń Duchowych, której członkowie eksplorowali odmienne stany świadomości.
W latach 60. i 70. Waniek brał udział w sesjach, kręcił filmy, a także wydawał periodyk Nowe Bezpretensjonalne Pismo Święte w Obrazkach. W 1970 uzyskał dyplom z plakatu u prof. Tadeusza Grabowskiego oraz z grafiki artystycznej u prof. Andrzeja Pietscha. Po studiach pracował w Państwowym Liceum Sztuk Plastycznych w Katowicach jako nauczyciel sztuki oraz w Zakładzie Sztuki Cieszyńskiej filii Uniwersytetu Śląskiego (1976–1978) jako wykładowca.
W 1976 otrzymał stypendium rządu włoskiego na pobyt we Florencji, a w latach 1976–1977 stypendium Fundacji Kościuszkowskiej w Nowym Jorku. 23 sierpnia 1980 roku dołączył do apelu 64 uczonych, pisarzy i publicystów do władz komunistycznych o dialog z robotnikami.
Żoną artysty jest od 6 maja 1972 r. Joanna Pasiud. Mają syna Michała (ur. 1978) i córkę Laurę (ur. 1985). Od 1980 r. mieszka i tworzy w Brwinowie pod Warszawą.
Waniek jest malarzem surrealistą. Realizuje wizje w malarstwie olejnym i rysunku, zajmuje się grafiką wydawniczą, plakatem i sporadyczną scenografią teatralną. Prace prezentowano na ponad 100 wystawach zbiorowych i setkach wystaw indywidualnych.
Jest także pisarzem i znawcą historii, filozofii, religioznawstwa i literatury mistycznej. Napisał kilka książek eseistycznych, publikuje od 1971 roku w licznych czasopismach kulturalnych i literackich. Jego twórczość odzwierciedla zainteresowania ezoteryczne i historyczno‑filozoficzne związane ze Śląskim.
Jego twórczość obejmuje m.in. malarstwo i literaturę, z licznymi dziełami i publikacjami, które znajdują się w kolekcjach muzealnych i prywatnych w Polsce i za granicą.
Współpracował także przy produkcji filmów i scenografii teatralnych: m.in. w 1979 zagrał samego siebie w Podróży do Arabii (Krauzego), 1980 – scenografia do Carmilli (Kondratiuka), 1988 – scenografia do Dziewczynki z hotelu Excelsior (Krauzego), 1991 – scenografia/makiety w Ene...due...like...fake... (Kondratiuka) i Głos (Kondratiuka).
Jego dorobek nagrodzony został wieloma wyróżnieniami, m.in. Nagroda Nike (finalista 2004 za Finis Silesiae) i inne nagrody, w tym 1982 Nagroda Silver Hugo i 1995 Nagroda Warszawskiej Premiery Literackiej, 1997 Nagroda im. Andrzeja Kijowskiego, 1999 Kulturpreis Schlesien des Landes Niedersachsen, 2004 Nike (finalista), 2005 Laur, 2005 Śląski Orzeł, 2007 Weltzla, a w 2023 Galernik Sztuki.
Przynależał do Związku Polskich Artystów Plastyków (od 1970), Stowarzyszenia Pisarzy Polskich (od 1995) oraz PEN Clubu (od 1995).