Łukasz Górnicki
Biografia
Łukasz Górnicki urodził się w Oświęcimiu jako syn ubogich mieszczan z Bochni, Marcina Góry i Anny Gąsiorkówny. Wuj Stanisław Gąsiorник, znany jako Anserinus, sprowadził go do Krakowa w 1538 r., doglądał jego studiów i dworskiej kariery, a w końcu uczynił swym spadkobiercą. Wiadomości o studiach Górnickiego opierają się na domniemaniu; domniemywano, że uczęszczał do szkoły parafialnej św. Jana i spotkał się z włoskim środowiskiem w Krakowie; nie zapisał się na Akademię Krakowską.
Na dworze Zygmunta Augusta jego kariera zaczęła się w Prądniku pod Krakowem, gdzie był pisarzem kancelaryjnym u podkanclerzego koronnego Samuela Maciejowskiego. W latach 1552–1554 asystował królowi podczas podróży i poselstw do Wiednia, Gdańska i na Litwę; po roku 1554 pełnił obowiązki pisarza kancelarii koronnej. W 1559 r. otrzymał nominację na bibliotekarza Zygmunta Augusta; funkcję tę pełnił prawie trzydzieści lat, do 1572, łącząc ją z pracą na dworze królewskim i działalnością literacką. W Wilnie i w Tykocinie powstawała jego adaptacja Dworzanina Castiglione. 18 lipca 1565 r. w Tykocinie Górnicki podpisał dedykację Dworzanina królowi, a w następnym roku Maciej Wirzbięta wydał druk tej pracy.
Nobilitacja i kariera dworska przyniosły mu liczne dochody. W 1561 r. król nadał mu herb Ogończyk. W latach 1571/1572 został rewizorem w Tykoćinie, a po śmierci Gasztołdów starostą tykocińskim; w 1576 r. otrzymał starostwo wasilkowskie. Był znany z licznych procesów i zatargów z chłopami oraz szlachtą, które spinały jego życie ziemskie. W Brańsku uchwalono w 1578 r. że brońcie się przed nim jak przed wrogiem ojczyzny. W 1594 r. zrezygnował z urzędu starosty tykocińskiego i wycofał się do Lipnik.
W ostatnim etapie życia skupił się na twórczości politycznej i filozoficznej; powstały Rozmowa Polaka z Włochem o wolnościach i prawach polskich oraz Droga do zupełnej wolności, prace te krytykowały istniejący ład, domagając się reform. Napisał również Dzieje w Koronie polskiej od roku 1538 do 1572 oraz krótsze utwory o wpływie reform państwa. Zmarł w Lipnikach pod Tykocinem 22 lipca 1603, a pochowano go w Tykoćinie w bernardyńskim kościele na wyspie Narwi.