Premier kontrasygnuje nominacje asesorów. Konstytucyjny spór wchodzi w nową fazę
Premier kontrasygnuje nominacje asesorów
W środę 30 lipca 2025 roku Prezes Rady Ministrów Donald Tusk podpisał 200 dokumentów dotyczących nominacji asesorskich. Decyzja ta jest odpowiedzią na wcześniejsze działania prezydenta Nawrockiego, który wręczył nominacje bez wymaganej konstytucyjnie kontrasygnaty premiera. Jak podkreślił szef rządu, mamy do czynienia z "niepotrzebnym, absurdalnym i groźnym zamachem na Konstytucję", który po raz pierwszy przybrał tak jawną i szkodliwą formę.
Zgodnie ze stanowiskiem Krajowej Rady Sądownictwa z 29 lipca, podpis premiera na dokumentach nominacyjnych spełnia wymóg kontrasygnaty wynikający z artykułu 144 Konstytucji. Dzięki temu asesorzy będą mogli legalnie orzekać, a ich wyroki nie zostaną podważone. W przeciwnym razie wydane przez nich orzeczenia mogłyby zostać uznane za nieważne, co uderzyłoby w obywateli czekających na rozstrzygnięcia sądowe.
„Mamy do czynienia z niepotrzebnym, absurdalnym i groźnym zamachem na Konstytucję - po raz pierwszy w tak jawny i bardzo szkodliwy sposób, z bardzo złymi konsekwencjami dla asesorów, polskich sądów i tych, którzy czekają na ich orzeczenia”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Legalne orzekanie to odciążenie sądów
Grupa 200 asesorów może rozpatrywać miesięcznie od 10 do 11 tysięcy spraw. To realne odciążenie dla polskiego wymiaru sprawiedliwości, który od lat boryka się z przewlekłością postępowań. Asesorzy, zanim zostaną sędziami, mogą orzekać w sądach rejonowych, co przyspiesza pracę całego systemu.
Premier podkreślił, że orzekanie ma sens tylko wtedy, gdy jest legalne. Brak kontrasygnaty mógłby doprowadzić do sytuacji, w której setki wyroków zostałoby unieważnionych, a strony musiałyby czekać na ponowne rozprawy. To właśnie dlatego prezesi sądów odesłali nominacje bez podpisu premiera do KRS, aby mogły zostać przekazane szefowi rządu do dopełnienia formalności.
„Dramat tej sytuacji polega na tym, że dwie instytucje – Prezydent RP i Trybunał Konstytucyjny – odpowiedzialne za ochronę i przestrzeganie Konstytucji, zawiązały coś na kształt politycznego spisku, aby tę Konstytucję złamać”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Premier zaznaczył, że podpisywał tego typu dokumenty od wszystkich prezydentów, w tym od Andrzeja Dudy. Jego zdaniem obecna sytuacja to kolejna próba zmiany ustroju bez zmiany Konstytucji. Tusk deklaruje, że stara się bez emocji rozwiązywać problemy wynikające z niekonstytucyjnych działań głowy państwa.
Bezpieczeństwo energetyczne w czasie upałów
Podczas konferencji prasowej premier odniósł się także do fali upałów i sytuacji w polskiej energetyce. Mimo rekordowych temperatur i ograniczenia pracy części bloków w elektrowniach w Kozienicach i Połańcu, nie ma zagrożenia blackoutem. Polskie Sieci Elektroenergetyczne nie planują uruchomienia okresu przywołania na rynku mocy, czyli sięgania po dodatkowe jednostki rezerwowe.
Premier przypomniał, że Polska ma za sobą trudną zimę i dwie fale upałów, ale system energetyczny jest stabilny. Dzięki rozwojowi odnawialnych źródeł energii, w szczególności fotowoltaiki, która w czasie upałów dostarcza rekordowe ilości energii, możliwe jest zrekompensowanie ograniczeń w pracy elektrowni konwencjonalnych. Współpraca z europejskim rynkiem energii, w tym z Niemcami, Szwecją i Czechami, dodatkowo zwiększa bezpieczeństwo dostaw.
„Mieliśmy dziś spotkanie, aby ocenić, czy istnieje ryzyko wystąpienia jakiejkolwiek formy blackoutu. Mimo rekordowych temperatur, których się spodziewamy, nie ma dziś zagrożenia blackoutem. Sytuacja jest pod kontrolą”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Premier zaapelował o dalsze inwestycje w lądową energetykę wiatrową i morskie farmy wiatrowe, które pozwolą utrzymać stabilność systemu w przyszłości. Jego zdaniem zróżnicowany model energetyczny to klucz do bezpieczeństwa kraju.
Co to oznacza dla mieszkańców Oświęcimia?
Dla mieszkańców Oświęcimia i okolic decyzja premiera oznacza przede wszystkim szybsze postępowania sądowe. Sąd Rejonowy w Oświęcimiu, podobnie jak inne sądy w Małopolsce, boryka się z dużą liczbą spraw. Nowi asesorzy mogą przejąć część obowiązków, co skróci czas oczekiwania na rozprawy w sprawach cywilnych, rodzinnych czy karnych. To dobra wiadomość dla lokalnych przedsiębiorców, którzy często czekają miesiącami na wyroki w sprawach gospodarczych.
W kontekście energetycznym mieszkańcy regionu mogą czuć się bezpiecznie – brak zagrożenia blackoutem oznacza, że dostawy prądu do domów i firm w Oświęcimiu nie zostaną zakłócone nawet podczas największych upałów. Lokalne instytucje, takie jak szpital powiatowy czy szkoły, mogą liczyć na stabilne zasilanie. To istotne zwłaszcza w obliczu rosnących temperatur, które w ostatnich latach coraz częściej dają się we znaki mieszkańcom Małopolski.
Apel do pracodawców o bezpieczeństwo w upał
Premier zwrócił się również do pracodawców z apelem o zapewnienie bezpiecznych warunków pracy podczas wysokich temperatur. Przypomniał o rozporządzeniu Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, które określa maksymalną dopuszczalną temperaturę w miejscu pracy. Jak podkreślił, w lipcu podczas poprzedniej fali upałów doszło do tragicznego zdarzenia – zgonu pracownika w jednym z zakładów.
Szef rządu zaznaczył, że Polacy nie mają dużego doświadczenia z tak ekstremalnymi temperaturami, dlatego nowe przepisy będą stanowić instruktaż i zobowiązanie dla pracodawców. Zaapelował o szczególną ostrożność i reagowanie na wszelkie zagrożenia związane z przegrzaniem organizmu.
„Ten dzień jest szczególny. Prognozy wskazują, żeby być bardzo ostrożnym, uważnym i reagować na wszystkie zagrożenia związane ze zbyt wysoką temperaturą. Praca w tych warunkach w niektórych miejscach jest po prostu nie do zniesienia”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
- 200 nominacji asesorskich podpisanych przez premiera
- 10–11 tys. spraw miesięcznie może rozpatrywać nowa grupa asesorów
- 29 lipca – stanowisko KRS w sprawie kontrasygnaty
- 144 – artykuł Konstytucji regulujący kontrasygnatę
- 2 fale upałów i rekordowe temperatury w Polsce