10 mld euro i 160 umów. W Gdańsku ruszyła konferencja o odbudowie Ukrainy
Gdańsk gospodarzem dwudniowej konferencji o odbudowie Ukrainy
W Gdańsku rozpoczęła się dwudniowa Konferencja na rzecz Odbudowy Ukrainy, znana jako Ukraine Recovery Conference. Wydarzenie w tegorocznej edycji jest współorganizowane przez Polskę i Ukrainę, a jego celem jest skoordynowanie międzynarodowych działań związanych z odbudową kraju po wojnie. Do miasta przyjechali europejscy przywódcy, przedstawiciele rządów, instytucji międzynarodowych, a także przedsiębiorcy i menedżerowie, którzy przez dwa dni mają pracować nad założeniami szerokiego programu wsparcia dla Ukrainy. Z perspektywy politycznej i gospodarczej to sygnał, że temat odbudowy nie jest odkładany na bliżej nieokreśloną przyszłość, ale staje się przedmiotem konkretnych ustaleń już teraz.
Konferencja jest kontynuacją formatu międzynarodowego uruchomionego wcześniej przez państwa G7 oraz platformę darczyńców dla Ukrainy. Oznacza to, że spotkanie w Gdańsku nie ma wyłącznie symbolicznego charakteru, ale wpisuje się w szerszy mechanizm planowania pomocy, inwestycji i współpracy rozwojowej. W praktyce chodzi zarówno o odbudowę infrastruktury, jak i o przygotowanie warunków dla funkcjonowania administracji, biznesu i lokalnych społeczności po zakończeniu działań wojennych. Ważnym elementem rozmów jest też mobilizacja kapitału prywatnego i wzmacnianie współpracy gospodarczej między państwami zaangażowanymi w ten proces.
„Obecność europejskich liderów jest znakiem dla Polski, Ukrainy, Europy i całego świata, że słowo "solidarność" to nie jest pusty slogan”
Donald Tusk, Premier
„Jestem dumny, że tak wielu z was, pań i panów premierów, prezydentów, przewodniczących, przedsiębiorców, menedżerów przybyło do Gdańska. Tysiące ludzi przez dwa dni będą przygotowywać wspólnie wielki projekt - projekt odbudowy Ukrainy po wojnie”
Donald Tusk, Premier
Wystąpienia otwierające podkreślały, że odbudowa Ukrainy nie może być rozumiana wyłącznie jako stawianie nowych budynków, szkół, elektrowni czy dróg. Równie istotny ma być wymiar społeczny i wspólnotowy, czyli odbudowa relacji, zaufania i instytucji potrzebnych do stabilnego funkcjonowania państwa. Taki kierunek myślenia odwołuje się do doświadczeń europejskich po największych konfliktach XX wieku, kiedy trwałe pojednanie i rozwój były możliwe tylko tam, gdzie łączono odbudowę materialną z odpowiedzialnością za przyszłość. W tym sensie konferencja w Gdańsku ma wykraczać poza bieżące deklaracje finansowe i tworzyć podstawy długofalowej współpracy.
- Konferencja w Gdańsku potrwa 2 dni.
- Wydarzenie jest współorganizowane przez Polskę i Ukrainę.
- Format konferencji stanowi kontynuację inicjatywy państw G7 i platformy darczyńców dla Ukrainy.
- W rozmowach uczestniczą liderzy państw, przedsiębiorcy i przedstawiciele instytucji międzynarodowych.
160 umów i miliardowe wsparcie finansowe dla Ukrainy
Jednym z najważniejszych wymiarów konferencji są zapowiadane porozumienia gospodarcze i finansowe. Premier Ukrainy Julia Swyrydenko poinformowała, że oczekiwane jest podpisanie ponad 160 umów o łącznej wartości 10 mld euro. Mają one dotyczyć kilku kluczowych obszarów, w tym rozwoju regionalnego, działalności biznesowej oraz sfery obronnej. Skala tych zapowiedzi pokazuje, że odbudowa Ukrainy ma być planowana nie tylko jako projekt publiczny finansowany z pomocy zagranicznej, ale również jako proces angażujący inwestorów i partnerów gospodarczych.
„Oczekujemy podpisania ponad 160 umów wartych 10 mld euro”
Julia Swyrydenko, Premier Ukrainy
Ważnym sygnałem z europejskiego poziomu instytucjonalnego jest także uruchomienie pierwszej płatności dla Ukrainy z unijnej pożyczki. Do tego kraju ma trafić 3,2 mld euro jako pierwsza transza w ramach instrumentu o łącznej wartości 90 mld euro. Dla ukraińskiej gospodarki oznacza to dostęp do środków, które mogą zostać skierowane na najbardziej pilne potrzeby związane z funkcjonowaniem państwa i przygotowaniem przyszłej odbudowy. Jednocześnie jest to potwierdzenie, że wsparcie europejskie ma nie tylko wymiar polityczny, ale też finansowy, rozpisany na konkretne mechanizmy i kwoty.
„Nasze wsparcie dla Ukrainy jest konsekwentne i niezłomne, aby pomóc osiągnąć sprawiedliwy i trwały pokój”
Antonio Costa, szef Rady Europejskiej
„W dalszym ciągu wzywamy wszystkich naszych partnerów, żeby utrzymali swoje wsparcie, bowiem silna, niezależna Ukraina leży w naszym interesie”
Ursula von der Leyen, przewodnicząca Komisji Europejskiej
W wypowiedziach unijnych przywódców wyraźnie wybrzmiał też drugi plan tej konferencji: chodzi nie tylko o doraźną pomoc, ale o włączenie Ukrainy w szerszy europejski obieg gospodarczy i inwestycyjny. Podkreślano, że ambicją Unii Europejskiej jest wspieranie Ukrainy nie tylko w przetrwaniu wojny, lecz także w rozwoju jako wolnego europejskiego państwa. Zwrócono przy tym uwagę, że Unia Europejska jest już dziś największym inwestorem w Ukrainie. To ważny kontekst dla firm i samorządów, ponieważ pokazuje, że odbudowa może oznaczać długotrwałe projekty infrastrukturalne, przemysłowe i regionalne realizowane z udziałem partnerów z różnych krajów.
- Zapowiedziano ponad 160 umów o łącznej wartości 10 mld euro.
- Umowy mają dotyczyć rozwoju regionalnego, biznesu i obronności.
- Do Ukrainy trafi 3,2 mld euro jako pierwsza płatność z unijnej pożyczki.
- Łączna wartość tej unijnej pożyczki wynosi 90 mld euro.
Symbolika Gdańska i polityczny wymiar spotkania
Wybór Gdańska na miejsce konferencji został przedstawiony jako decyzja o silnym znaczeniu historycznym. To miasto, w którym rozpoczęła się II wojna światowa, jest jednocześnie jednym z najbardziej rozpoznawalnych przykładów odbudowy po zniszczeniach. Z tego powodu ma ono przypominać, że nawet po katastrofach o ogromnej skali możliwe jest odtworzenie nie tylko zabudowy, lecz również życia społecznego, tożsamości i relacji między narodami. W kontekście Ukrainy ten przekaz ma szczególne znaczenie, bo pokazuje odbudowę jako proces realny, choć długofalowy i wymagający międzynarodowej współpracy.
„To tu rozpoczęło się największe nieszczęście współczesnej Europy, jakim była II wojna światowa. Tu na własne oczy można zobaczyć, co to znaczy cud odbudowy”
Donald Tusk, Premier
W czasie otwarcia konferencji akcentowano również, że przyszłe pełne zjednoczenie Europy zawsze wymagało rozumienia historii i gotowości do pojednania. W tym ujęciu odbudowa Ukrainy ma mieć także wymiar polityczny i cywilizacyjny: dotyczy miejsca tego państwa w zjednoczonej Europie oraz budowy stabilnych relacji opartych na prawdzie i wzajemnym szacunku. Przywołano doświadczenia państw takich jak Polska, Niemcy, Francja i Wielka Brytania, które po tragicznych konfliktach stały się partnerami i sojusznikami. Tego rodzaju odniesienia wyznaczają szersze ramy debaty, w której odbudowa nie kończy się na inwestycjach, ale wiąże się z tworzeniem trwałych podstaw współpracy na przyszłość.
„Przyszłość możemy zbudować tylko na prawdzie, na wzajemnym szacunku, na rozumieniu historii. Solidarność, która narodziła się w Gdańsku, może być naszą rzeczywistością, jeśli otworzymy swoje serca i umysły na przeszłość, ale przede wszystkim na przyszłość”
Donald Tusk, Premier
Na marginesie konferencji zaplanowano także spotkania dwustronne premiera z zagranicznymi partnerami. Wśród rozmówców znaleźli się prezes Banku Światowego Ajay Banga, kanclerz Austrii Christian Stocker oraz premier Bułgarii Rumen Radew. Równolegle mają zostać podpisane umowy między podmiotami polskimi i ukraińskimi, których celem będzie zacieśnianie współpracy gospodarczej. To istotny element harmonogramu wydarzenia, bo pokazuje, że obok głównych sesji politycznych przewidziano też konkretne rozmowy i porozumienia, które mogą przełożyć się na praktyczne projekty realizowane po zakończeniu konferencji.